Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Confessiones. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Confessiones. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 25 Μαρτίου 2009

Ad hominem




Σκόρπια, όλα σκόρπια. Πρέπει, ίσως, να επαναπροσδιορίσω τις προτεραιότητες - tertium non datur ή μήπως datur; Ποιος να ξέρει; Γενικότερα έχω την αίσθηση του ήδη ωφθέντος (déjà vue στην ντόπια μας γλώσσα).

Αφήνομαι στον καιρό και μένω παρατηρητής. Άλλωστε, ίσχύει και το εξαιρετικό vir prudens contra ventum non mingit ή στην καραβίσια γλώσσα, δεν κατουράμε σοφράνο...

Φορές-φορές σκέφτομαι να επισκευάσω το μπλογκ μου, το χρώμα ξεθώριασε με το καυσαέριο, αλλά βαριέμαι.
Η χαρμολύπη της Άνοιξης…

Διαβάζω την βιογραφία του Μπράχε και του Κοπέρνικου και κοιτώ τ’άστρα. Με μπερδεύει η έννοια του parsec - ασύλληπτη είναι, σαν την φωτογραφία του Γαλαξία πιο πάνω, σαν τον Θεό…

Σήμερα είναι η εθνική γιορτή - Αρβανίτες ήταν αυτοί που μας έσωσαν από τους Τούρκους και βέβαια οι συμμαχικοί στόλοι των χωρών, οι τραπεζίτες των οποίων δεν ήθελαν να χάσουν τα δάνειά τους στους επαναστάτες. Αρβανίτες τότε, Αλβανοί σήμερα. Πάντα χρειαζόμαστε έξωθεν σωτήρες και …δακτύλους - ξενομανία βλέπεις…

Κατεδαφίζονται τα καλοκαίρια μου όσο γερνάω, έλεγε ο Ασλάνογλου και κάπου αλλού πως θα φυσήξει όπως φύσαγε. Τα ‘λεγε πριν πεθάνει από ασιτία ένεκα φτώχιας, αυτός ο καλομαθημένος της ΜΑΚΕΡ.

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2009

Τι είναι αυτό;



Του Καν2, προς υπεράσπισιν, προς επιβεβαίωσιν...

Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2009

ΑΠΟΚΡΙΑ

Και κολλάει ο νους μου στις Αποκριές, γιορτές «παγανιστικές», με κέφι ξετσίπωτο που, αλήθεια, έχω να θυμηθώ σπουδαία πράγματα. Και δεν μιλώ για την αλλοίωση με χορούς, «άρματα» με τα «σατιρικά δρώμενα» ούτε την Πάτρα, ούτε άλλο τόσο η Βραζιλία με τα κορδόνια χαμένα στα κωλομέρια των Βραζιλιάνων, όλο και πιο βαθιά κάθε χρόνο, κάτω απ' τη ζαλιστική σάμπα και την έξαψη.
Εδώ στα νότια όλα αυτά ξεχάστηκαν. «Όλα αυτά τα δικά μας, των βορείων εποίκων της Αθήνας με τις άτσαλες εποχές. Μπορείς και γι' αυτό να νιώθω τις Αποκριές παράταιρες κάτω απ' τους τουριστικούς ουρανούς της πρωτεύουσας. Αλλά και οι αναμνήσεις της καρναβαλικής παιδικής ζωής μικρές και μίζερες, μονάχα πλούσιες σε πενικιλίνες λόγω αμυγδαλών, που, λες και το 'καναν επίτηδες, φούντωναν τέτοια εποχή μες στο λαιμό ασπρίζοντάς τον με πύον επώδυνο. Πυρετούς και ψευδομασκαράδες θυμάμαι.
Παραδοσιακές Αποκριές στην Κεντρική Ελλάδα. Τσιγγάνες, κατσιβέλες, πιερότους και μαρκησίες ή γκέισες, ο Θεός να φυλάει.
Προσκοπίνες να οργανώνουν «μπαλ ντ' ανφάν» νωρίς τα απογεύματα και την αφεντιά μου να μοσχοβολά ναφθαλίνη, με τα καουμπόικα βγαλμένα από το μπαούλο μια νύχτα πριν.
Και να μη μου κολλά ο ύπνος απ' τη χαρά της αναμονής που θα μ' έσουρναν στο «μπαλ ντ' ανφάν» ως κακορίζικο «καουμπόι» να διασκεδάσω, να ιδρώσω και να ψηθώ ατάκα -το ίδιο κιόλας βράδυ του χορού- στον πυρετό λόγω ευαίσθητων «λαιμών».
Τα μεγέθη της Αποκριάς στα τέλη της δεκαετίας του '50. Και να με πιάνει μια λύπη που απουσίαζα απ' τα άδυτα μιας γιορτής αθεράπευτα κεφάτης και πρόστυχης. Η προστυχιά που σήμερα δικαιολογείται με όρους όπως «ερωτική», «παγανιστική», κ.λπ. αφορούσε την αθυροστομία κάποιων στίχων που, όπως έλεγαν, προέρχονταν από χρόνια χαμένα σε μια ενδιαφέρουσα βυζαντινή ασέβεια. Ήταν τότε που άνοιγα τα αυτιά μου κατακόκκινα σαν παντζάρια απ' τον πυρετό που, αντίθετα με άλλους, εμένα με γέμιζε ενέργεια και λαχτάρα για γέλιο. Πρόστυχα λόγια δεν άκουσα ποτέ από τους δικούς μου. Ούτε υπονοούμενα, ούτε αποσιωπητικά νεύματα και πονηρούς ξερόβηχες. Την παρδαλή -θεμιτή- αμαρτία μάς την έφερναν οι γείτονες, συνήθως. Και μάλιστα γείτονες με τους οποίους δεν είχαμε και τόσο στενές σχέσεις.
Όμως η Αποκριά ισοπέδωνε τα ταξικά μας κρατήματα και μπάζαμε εύκολα στο σπίτι μας παρέες μασκαράδων που έρχονταν για το καλό της χρονιάς, ντυμένοι ευφάνταστα με ό,τι πιο παράταιρο βρισκόταν στις ντουλάπες τους. Το σενάριο σχεδόν μονίμως σεξουαλικό, που ο επαρχιωτισμός μας το μετέφραζε αυτομάτως σε «αξιαγάπητη προστυχιά».
Και κακαρίζαμε μ' εκείνα τα «σόκιν» αποφθέγματα, που τα στόματα πασαλειμμένα άλικα κραγιόν ξερνούσαν απανωτά.
Με θυμάμαι να εγκαταλείπω τα σεντόνια της αρρώστιας, που μύριζαν πορτοκαλάδα και οινόπνευμα, και να τρέχω στο δωμάτιο που ήταν μαζεμένοι οι αρχιερείς των πρόστυχων ποιημάτων, εκεί που οι δικοί μου δάγκαναν τα χείλη, δήθεν σεμνότυφα, ρουφώντας τις διονυσιακές ρίμες, όλες τάχα μου χτισμένες απ' τα πολύ παλιά χρόνια. Πολλοί τέτοιοι στίχοι ακούστηκαν στο σπίτι μας.
Τι να πρωτοπρολάβω να περισώσω, που είχα καπάκι και την αρρώστια; Αργότερα ρωτούσα και επέμενα να επαναλάβουν όλα εκείνα τα εξαίσια χυδαία, αλλά καμώνονταν πως τα πήρε ο άνεμος, όπως και τις ψυχές των αμαρτωλών ερμηνευτών τους.
Ακολούθησαν τόσοι και τόσοι θάνατοι που μαυρίζει ακόμη η ψυχή μου, ΟΜΩΣ μου ξέμεινε τουλάχιστον μια στροφή-διαστροφή, που ξεχείλιζε, αν μη τι άλλο, απ' τη φρεσκάδα της τόλμης της για κείνες τις εποχές.
Και χρειάστηκε να περάσει απίστευτα πολύς καιρός για να κατανοήσω τους ερωτικούς -συχνά ύπουλους- μηχανισμούς της σεμνότητας. Τα λόγια έλεγαν λοιπόν:

«Όποιος βρει κωλοτρυπίδα
κι αρνηθεί να τη γαμήσει
μια ζωή καταραμένος
θα 'ν' σε Ανατολή και Δύση».

Θεός σχωρέσ' τους όλους... όσοι γελούσαν και φώναζαν εν χορώ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ... παιδιά».

Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2009

Εποχή (κατά τους σοφιστές)


Πού πας καραβάκι με τέτοιο καιρό!
σε μάχεται η θάλασσα, δεν τη φοβάσαι;
Ανέμοι σφυρίζουν και πέφτει νερό...
που πας καραβάκι με τέτοιο καιρό!

Πέμπτη 31 Ιουλίου 2008

12 + 1 ΑΧΡΗΣΤΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΜΕΝΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ m2h

1. Τα γεράνια και τα πελαργόνια είναι τα αγαπημένα μου λουλούδια.

2. Τα αγαπημένα μου ζώα είναι ο λύκος, το σπουργίτι, το δελφίνι κι ο γάιδαρος, μ’ αυτήν την σειρά. Και βέβαια, πάνω από όλα, οι σκύλοι.

3. Έκοψα (προσωρινά;) το κάπνισμα. Αλλά συνεχίζω να αναπνέω. Κι από την μύτη κι από το στόμα.

4. Δεν τρώω πατάτες τηγανητές. Ούτε ρεβύθια. Δεν μου αρέσουν. Αλλά τσακίζω το μπριάμ. Και τους λαχανοντολμάδες.

5. Όταν κάνεις εξωτικά ταξίδια, δεν μπορείς να φανταστείς πόσο σπουδαία είναι η γνώση της τοπικής λέξης για την τουαλέτα. Και πόσο σωτήρια… Εγώ, το ξέρω. Βιωματικά.

6. Μικρός σκεφτόμουν πως αφού ο θεός μπορεί να κάνει τα πάντα, τότε θα μπορεί να φτιάξει μια πέτρα τόσο βαριά, που να μη μπορεί ούτε ο ίδιος να την σηκώσει. Αν αυτό γίνεται, τότε πώς είναι παντοδύναμος;

7. Μου αρέσει η αστρονομία Από τ’ άστρα, προτιμώ το φεγγάρι - ιδιαίτερα όταν είναι πανσέληνος, που μοιάζει με λαμπερό κεφαλοτύρι.

8. Η κόρη μου επέμεινε να μου εξηγήσει τι σημαίνει κομπόστ. Κι όταν την ρώτησα γιατί, μου είπε πως στην ηλικία μου είναι καλό να ξέρω τα μελλούμενα…

9. Μέμνησο λουτρών οις ενοσφίσθης. Το πρωτοείπε ο Αισχύλος (Χοηφόρες), το σκέφτομαι αρκετά συχνά.

10. Πλένω τα δόντια μου με χλιαρό νερό.

11. Μ’ αρέσει η ελληνική ποίηση. Ιδιαίτερα ο Παπαδίτσας κι ο Ασλάνογλου. Τον Ελύτη δεν τον πάω διόλου, μου θυμίζει διαφήμιση του ΕΟΤ και μετεωρολογικό δελτίο. Σχεδόν πάντα.

12. Η Σελήνη στον Σκορπιό είναι ανέκαθεν κοινός τόπος στις γνωστές μου - Μούσες, Δράκαινες, Νεράιδες, Παγανά και Ξωτικά…. Κι έχω κολλήσει δια βίου παραμένων πλέον άμουσος. Θα ζήσω γιατρέ μου;

+ 1 . Έχω την αίσθηση πως πολλοί γύρω μου τα ‘χουν όλα. Πλην της αιδούς…


ΥΓ. Ο πίνακας είναι βέβαια του Ρόρρη (Ανήκει στον Κίτσο Χ.)

Παρασκευή 23 Μαΐου 2008

ΑΔΙΕΞΟΔΑ...

Κατ’ αρχάς δεν περιμένω ποτέ τίποτα από το Κράτος η το κάθε κράτος. Πιστεύω ότι την παιδεία σου δεν την απέκτησες με την παρέμβαση του κράτους. Πιστεύω ότι ήσουν από τους τυχερούς που έπεσαν σε κάποιο φωτισμένο δάσκαλο στο σχολειό και από ένα περιβάλλον αναζήτησης.
Γιατί είναι κεκυρωμένη πλέον η αφασία της ελληνικής κοινωνίας. Αποδεχόμαστε τα πάντα ως ντετερμινισμού τινός έρμαια: την ανεκδιήγητη κυρία Τάδε, τον κάθε υπουργό, τον οικολόγο ντε, που ούτε τα προσχήματα της αμφισβήτησης δεν κρατεί, υποχείριο γαρ της ματαιοδοξίας και εξουσιολαγνείας του. Δείπνα, ύβρεις, κινήματα που θα σώσουν τον τόπο στην ημερήσια διάταξη. Πώς ν' αναπνεύσουμε ως κοινωνία;
Η τηλοψία εκπέμπει φρίκη, το Πανεπιστήμιο εν νηδύμω, η Ακαδημία φοβείται για την συρρίκνωση της ελληνικής γλώσσας, η Αριστερά μεταξύ του θυμού της και της παγκοσμιοποίησης (sic)· αθλητισμός, ορθοδοξία, αρχαιολατρεία ορχούνται στο συγχυσμένο νου μας την ώρα που η Ζωή ντρέπεται για λογαριασμό όλων μας.
Οι τράπεζες επαίρονται για τα κέρδη τους και από την άλλη κυνηγάνε μετά μανίας τους λογής φτωχοδιάβολους που υπέκυψαν στα μαγνάδια του καταναλωτισμού ή -κυρίως- πνίγηκαν στα πηγάδια της ανάγκης.
Μπορεί να μην είναι όλα μαύρα· γκρίζα όμως σίγουρα. Η πολιτική υπέκυψε στο λαϊκισμό· πώς αλλιώς; Πού να βρεθεί το πολιτικό υπόβαθρο, ο στοχασμός, η φιλοσοφική σκέψη; Όλα συμβαίνουν τυχαίως· όλα επαφίενται στη συνείδηση ολίγων (ευτυχώς που υπάρχουν και αυτοί).
Ισχυρές λέσχες, αγλαής αποκατάστασις, δέος. Ποια αμφισβήτηση και ποια αντίδραση; Ατερμόνως ηδυπαθείς και απολυταρχικώς βέβαιοι· ανερμάτιστοι αδαήμονες ατενίζουμε το μη γήρας και την διάθλασή του στο μίζερο παρόν μας. Κουρελιασμένες, γυάλινες ψευδαισθήσεις μετεωρίζονται στο κενόν της επικοινωνίας.
Αγκυροβολημένη η εξέγερση στους μύλους της υποταγής και του συμβιβασμού, στο θηριώδη ναό του εκσυγχρονισμού, εκεί όπου θυσιάζονται το δημιουργικό παρελθόν και η ανάπλαση του πολίτη.
Και φίλε μου το ξεκαθαρίζω και πάλι. Πιστεύω στην Ορθοδοξία. Η σκέψη όμως της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που από σώμα Χριστού και κιβωτός σωτηρίας και αλήθειας, γίνεται επίγειος οργανισμός με εφήμερη πολιτική νοοτροπία και αντίληψη, προκαλεί βάναυσα την πίστη. Και αυτή την πολεμώ! Αυτός είναι ο κίνδυνος να χάσουμε εμείς την Ορθοδοξία. Νομίζω ότι κινδυνεύουμε από την εκκοσμίκευση. Δηλαδή, όταν η Εκκλησία αποκτά υπερβολική εφημερότητα, επιγειότητα, τότε χάνει την αληθινή έκφραση και ομορφιά της. Γυμνώνεται από το μεγαλείο της. Ο ιερέας δεν είναι υπηρέτης του λαού, αν είναι υπηρέτης, τότε είναι μόνον του Θεού. Όταν η Εκκλησία εξαντλεί το μήνυμά της στο σήμερα, στο εδώ και στο τώρα, τότε φράζει τους ορίζοντες της ψυχής στο αιώνιο, στο θεϊκό, στο υπερβατικό. Το μοντέλο της Εκκλησίας δεν είναι ο καλός, ηθικός, σωστός, τίμιος, ενάρετος άνθρωπος. Αλλά ο Άγιος. Κι ο Άγιος είναι θεόμορφος. Τον βλέπεις και χωρίς ν' ανοίξει το στόμα του λες: Ναι, υπάρχει Θεός. Οι αμαρτίες είναι ένα τίποτα μπροστά στη χάρη του Θεού. Υπάρχουν απλώς για να ταπεινώνουν. Εγώ βάζω τον πήχυ όσο πιο ψηλά γίνεται. Και, φυσικά πιο πάνω από την σημερινή Ορθόδοξη Εκκλησία, που νομίζει ότι πάντα περνάει πάνω απ' αυτόν τον πήχυ και κινδυνεύει από μόνιομη αλαζονεία. Περνώντας όμως κάτω απ' αυτόν, μας μένει η ταπείνωση….
Αδιέξοδο, και που τα αναφέρω, βγαίνω και πάλι τρελός…Μα από τρελό και από μικρό μαθαίνεις την αλήθεια; Αδιέξοδο και πάλι…

Τρίτη 20 Μαΐου 2008

ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΟΓΕΙΤΩΝ*

‘Εδοξε τη βουλή και τω δήμω.....
Εάν τις δημοκρατίαν καταλύη τήν Αθήνησιν.....
Εάν δε τις κτείνων τινά τούτων αποθάνη ή επιχειρών, ευ ποιήσω αυτόν τε και τούς παίδας τούς εκείνου καθ΄ άπερ Αρμόδιον τε και Αριστογείτονα και τούς απογόνους αυτών...

(Ανδοκίδης, "Περί των μυστηρίων" 96 - 98)


Προκειμένου να ανακτήσουν τα χαμένα, επειδή οι πλούσιοι ή άλλως ευγενείς με τους νόμους και τη σεισάχθεια του Σόλωνα είχαν χάσει εκτός από χρήματα και ένα μεγάλο μέρος από την παλιά τους εξουσία, έβαλαν τον Πεισίστρατο που πήρε τη εξουσία δια των όπλων γινόμενος τύραννος (χούντα θα λέγαμε σήμερα). Ο Πεισίστρατος στη συνέχεια υποστήριξε κάπως τους αγρότες και έκανε και πολλά έργα στην Αθήνα (κάτι σαν τον Μεταξά δηλαδή), όμως οι φτωχοί υπέφεραν.

Μετά από το θάνατο του πανίσχυρου τύραννου Πεισίστρατου την εξουσία πήραν οι γιοί του (ο Πεισίστρατος είχε 4 γιους και αρχικά κυβερνούσε ο Ίππαρχος. Όταν δολοφονήθηκε αυτός κυβερνήτης έγινε ο Ιππίας), οι οποίοι εκτός των αντιδημοκρατικών μέτρων που έπαιρναν ήταν και ανήθικοι.

Έτσι, οι δημοκρατικοί Αθηναίοι ετοίμασαν κίνημα εναντίον τους την ημέρα των Παναθηναίων. Ωστόσο το κίνημα απέτυχε λόγω ενός τυχαίου λάθους. Πρόλαβαν όμως οι αδελφοί Αρμόδιος και Αριστογείτονας να δολοφονήσουν το Ίππαρχο και γι αυτό μετά οι Αθηναίοι αποφάσισαν με ψήφισμα να τελούνται αγώνες προς χάρη των δημοκρατικών αδελφών Αρμόδιου και Αριστογείτονα. Αργότερα με τη βοήθεια των Λακεδαιμονίων ανέτρεψαν οι Αθηναίοι τους τύραννους και ο Ιππίας δραπέτευσε στην Περσία, όπου και πέθανε εξόριστος.

Ο Αριστοτέλης αναφέρει, σχετικά:

"Ο Πεισίστρατος, ένας δίγαμος στρατηγός που κατέλαβε δια των όπλων την εξουσία των Αθηνών, όταν πέθανε πήραν την εξουσία οι γιοι του, ο Ιππίας και ο Ίππαρχος (από νόμιμο γάμο του Πεισίστρατου) και ο Ιοφών και ο Ηγησίστρατος ή Θεσσαλός ( από παράνομο γάμο).

Οι αδελφοί αυτοί πέρα του ότι ήσαν τύραννοι ήσαν και ανήθικοι. Ο Ίππαρχος έρεπε σε παιδικούς έρωτες (δηλ. ήταν παιδεραστής ως θα λέγαμε σήμερα) και ο Ηγησίστρατος ήταν ψεύτης, υβριστής και ομοφυλόφιλος που αγάπησε ερωτικά ("ερασθείς") τον Αρμόδιο.

Μάλιστα επειδή ο Αρμόδιος δεν ανταποκρινόταν στις ανώμαλες ορέξεις του Ηγησίστρατου, ο τελευταίος δε συγκρατούσε την οργή του, αλλά και κατά τα άλλα δείκνυε προσβλητική στάση κατά του πρώτου.

Τον αποκάλεσε και δημοσίως μαλάκα ("λοιδορήσας τι τον Αρμόδιον ως μαλακόν όντα" ) και εμπόδισε την αδελφή του στο να πάει στη γιορτή των Παναθηναίων ως κανηφόρος παρθένος.

Όλα αυτά εξόργισαν τα αδέλφια Αριστογείτονα και Αρμόδιο και τους φίλους τους, με συνέπεια να λάβουν μέρος στο ανατρεπτικό κίνημα των δημοκρατικών εναντίον των τυράννων την ημέρα της πομπής (λιτανείας) των Παναθηναίων.

Ωστόσο, οι δημοκρατικοί πραξικοπηματίες παρατηρώντας στην πομπή τον τύραννο Ιππία να συνομιλεί στην Ακρόπολη φιλικά με έναν δημοκρατικό πραξικοπηματία (φίλο του Αριστογείτονα), νόμισαν ότι αυτός τους πρόδιδε και θέλοντας να κάνει κάτι ο Αρμόδιος πριν συλληφθεί, πρόλαβε και φόνευσε τον Ίππαρχο στο Λεωκόριον, βλάπτοντας έτσι το όλο ανατρεπτικό κίνημα των δημοκρατικών.

Στην συνέχεια από τα δυο αδέλφια φονεύθηκε επιτόπου ο Αρμόδιος ενώ ο Αριστογείτονας κλείστηκε στη φυλακή, όπου αργότερα το φόνευσε και αυτόν ο Ιππίας.

Ακολούθως, και ως πάντα λέει ο Αριστοτέλης, όταν αποκαταστάθηκε η δημοκρατία, θεσμοθετήθηκε ο εκάστοτε πολέμαρχος να διοργανώνει επιτάφιους αγώνες προς τιμή των πεσόντων στις μάχες και να κάνει επιμνημόσυνες τελετές για τον Αρμόδιο και Αριστογείτονα". ("Αθηναίων Πολιτεία" , Κεφ. 18).

Τα χρόνια πέρασαν. Η επιστήμη αναπτύχθηκε. Και να το αποτέλεσμα:









Αυτός είναι ο Αριστογείτων, ενός έτους τώρα.



(η φωτογραφία είναι από το διαδίκτυο αλλά είναι σχεδόν ο ίδιος).























Κι αυτός είναι ο Αρμόδιος, άρτι αφιχθείς...





Κι έτσι, είμαστε, πιθανά, το μοναδικό μέρος στην Ελλάδα, όπου υπάρχει Αρμόδιος... ναι, εδώ δεν θα ακούσετε, "ξαναπάρτε, λείπει ο Αρμόδιος"...

* Των ΄Τεσσάρων Κεριών κι ιδιαίτερα της Μ2Η...

Παρασκευή 2 Μαΐου 2008

ΧΘΕΣΙΝΟΒΡΑΔΥΝΟ ΟΝΕΙΡΟ



Χθες την νύχτα είδα ένα περίεργο όνειρο. Δεν νομίζω πως οφείλεται στο εκτεταμένο δείπνο μου. Ήμουν, λέει, σ’ ένα εστιατόριο στο Γκάζι, που ανήκει σ’ έναν Γερμανό (!) και σ’ έναν Έλληνα, που ήταν και γείτονάς μου (!) και είχε μάλιστα κι έναν σκύλο (!).
Στο εστιατόριο βρισκόμουν με την καλή μου και περνούσαμε καλά, τρυφερά και αγαπησιάρικα και πίναμε κόκκινο κρασί και τρώγαμε εξαιρετικό και φροντισμένο φαγητό. Πίσω μας κάθονταν δυό Γερμανίδες, μεσήλικες με έντονη βόρειο-γερμανική προφορά, μάλλον Αμβούργου ή Αννόβερου. Φαίνονταν αρκετά κουτσομπόλες. Φεύγοντας περάσαμε μπροστά τους και άκουσα να λένε στα γερμανικά παρατηρώντας μας "guck, ein alter Man mit einer schoenen Frau, sicherlich wird sie ihn bald fuer immer verlassen " που θα πει "κοίτα, ένας γέρος άνδρας με μια ωραία γυναίκα, σίγουρα θα τον αφήσει σύντομα για πάντα".
Ξύπνησα και σκέφτηκα στα γερμανικά (που έχω αρκετά χρόνια να μιλήσω) "letzten Endes, ich bin nur ein alter Bisbiki », ήγουν "τελικά, δεν είμαι παρά ένας γέρο-Μπισμπίκης" - η λέξη αυτή δεν υπάρχει στα γερμανικά. Ασυνείδητα φώναξα τον φιλοξενούμενο σκύλο της κόρης μου, τον αγκάλιασα κι ένοιωσα τρομερή θλίψη και ματαίωση αλλά το σύνολο μου φάνηκε ρεαλιστικό. Iσως πρέπει να αυτο-αποκαλούμαι "ein alter Bisbiki", δηλαδή, τι θέλει να πει ο ποιητής, ή μάλλον το όνειρο;


Περίεργο και παράξενο πράγμα τα όνειρα…

Τετάρτη 16 Απριλίου 2008

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ ΟΛΙΓΩΝ ΛΕΠΤΩΝ*

Για την ώρα, να! ένα τραγούδι, που ανέκαθεν μου άρεσε.

* Κι ας μην ξεχνάμε, την ρήση "ουδέν μονιμότερoν του προσωρινού"
ΥΓ. Αφιερωμένο σε μιαν ανάμνηση που συνεχίζει να ψάχνει όλο και μεγαλύτερες πόλεις... η πόλη. όμως είναι εδώ.

Τετάρτη 26 Μαρτίου 2008

M2H






Tú no puedes volver atrás
porque la vida ya te empuja
con un aullido interminable, interminable...

Te sentirás acorralada
te sentirás perdida o sola
tal vez querrás no haber nacido, no haber nacido...

Pero tú siempre acuérdate
de lo que un día yo escribí pensando en ti,
pensando en ti, como ahora pienso...

La vida es bella ya verás,
como a pesar de los pesares,
tendrás amigos, tendrás amor, tendrás amigos...

Un hombre solo, una mujer,
así tomados de uno en uno,
son como polvo, no son nada, no son nada...

Entonces siempre acuérdate
de lo que un día yo escribí
pensando en ti, pensando en ti, como ahora pienso...

Otros esperan que resistas,
que les ayude tu alegría
que les ayude tu canción entre tus canciones...

Nunca te entregues ni te apartes
junto al camino nunca digas
no puedo más y aquí me quedo, y aquí me quedo...

Entonces siempre acuérdate
de lo que un día yo escribí pensando en ti,
pensando en ti, como ahora pienso...


La vida es bella ya verás
como a pesar de los pesares
tendrás amigos, tendrás amor, tendrás amigos...

No sé decirte nada más
pero tu debes comprender
que yo aún estoy en el camino, en el camino...

Pero tú siempre acuérdate
de lo que un día yo escribí pensando en ti,
pensando en ti, como ahora pienso...

Υ.Γ. Τρισολβία, έτη πολλά, κόρη μου

Παρασκευή 21 Μαρτίου 2008

Le pont Mirabeau









Sous le pont Mirabeau coule la Seine

Et nos amours faut-il qu'il m'en souvienne

La joie venait toujours après la peine

Vienne la nuit sonne l'heure

Les jours s'en vont je demeure

Les mains dans les mains restons face à face

Tandis que sous le pont de nos bras passe

Des éternels regards l'onde si lasse

Vienne la nuit sonne l'heure

Les jours s'en vont je demeure

L'amour s'en va comme cette eau courante

L'amour s'en va comme la vie est lente

Et comme l'Espérance est violente

Vienne la nuit sonne l'heure

Les jours s'en vont je demeure

Passent les jours et passent les semaines

Ni temps passι ni les amours reviennent

Sous le pont Mirabeau coule la Seine

Vienne la nuit sonne l'heure

Les jours s'en vont je demeure

Τετάρτη 19 Μαρτίου 2008

ΑΠΟΘΗΡΙΩΣΗ

Αποθηρίωση…
Θρώσκει... αγρία νόσος "ζητώντας να αφανίσει με άγρια λύσσα" τα πάντα. Το θρώσκω, που περιέχεται στη λέξη άνθρωπος -που είναι γραμμένο στα σπλάχνα και στους αδένες του ανθρώπου- παράγεται από ρίζες θερ-, θηρ-, όπως και το θηρ-ίον.
Σημαίνει τινάσσομαι, πηδώ, άλλομαι. Τινάσσομαι ως πάνθηρ. Πηδώ στη ράχη του θηράματος και το ξεσκίζω. Άλλομαι με άλματα. Θρώσκει ο άνθρωπος. Ρίναι θούρος, ορμητικός, μαινόμενος.
Θρώσκει: ορμά, εφορμά.
Το ερώτημα βέβαια είναι τι το αποθηριώνει (και εξαθλιώνει).
Με ποιο τρόπο ελλογικεύονται και απωθούνται τα ζωικά ένστικτα που ανεβάζει στην επιφάνεια απ' τα βάθη της ψυχής το θρώσκω.
Ή, πώς τιθασεύονται τα άλογα συναισθήματα και οι ανεξέλεγκτες παρορμήσεις;
Από την κατάλληλη μακροχρόνια Παιδεία; Από την ανθρωπιστική Παιδεία που υποτάσσει το θρώσκω και ποδηγετεί το θηρίο: "Η διδαχή - γράφει ο Δημόκριτος - μεταρυσμεί τον άνθρωπον, μεταρυσμούσα δε φυσιοποιεί" (Η Παιδεία - διδασκαλία και μάθηση - μεταμορφώνουν τον άνθρωπο δίνοντάς του μια δεύτερη φύση: την ευ-μορφία του μορφωμένου).
Την σήμερον πλεονάζουν οι παρα-μορφωμένοι και τα δύσ-μορφα θηρία . Χρειάζεται, άραγε, η ανθρωπιστική Παιδεία;

Πέμπτη 10 Ιανουαρίου 2008

Ανεπίδοτο μήνυμα

Στα ούζα που δεν ήπιαμε ακόμα....

Η περιουσία της μνήμης. "Μπορείς να κοροϊδέψεις πολλούς για λίγο ή λίγους για πολύ, ποτέ όμως όλους για πάντα" (Γνωστού) Αγνώστου.

Βλέποντας όλα αυτά, δεν ξέρεις αν νιώθεις συγκινημένος, μελαγχολικός, τσαντισμένος, απαισιόδοξος. Ίσως, όλα μαζί. Πάντως, σε κάνει να πονάς τον τόπο σου, την ιστορία σου, τους απλούς ανθρώπους. Φτάνει να υπάρχει μια απείραχτη γωνίτσα στην καρδιά σου.

Τετάρτη 5 Δεκεμβρίου 2007

Διαβάζοντας τις «Αναμνήσεις» του Γεωργίου Λ. Ζαρίφη

Διαβάζοντας τις «Αναμνήσεις» του Γεωργίου Λ. Ζαρίφη

Τώρα θέλω να κυνηγήσω εσάνς από λάχανο βρασμένο με κρέας και καυτερές πιπεριές για να με παραπέμψει σε ακόμη παλαιότερες μέρες...

Τότε που πλησίαζαν λαχταριστές και λασπωμένες οι «γιορτές» κι εγώ έπαιζα με τους ατμούς στα τζάμια της κουζίνας μας, ενώ το λάχανο σε συνδυασμό με άλλες μυρουδιές πότιζε αποτελεσματικά το θυμικό μας. Τούτες οι εσάνς πάντως στοιχηματίζουν πως ανακεφαλαιώνουν τη γλυκερή όσο και υπέροχη σαπίλα ενός χειμωνιάτικου δάσους, γεμάτου ξωτικά και κουνέλια που υμνούν τις γούνινες συνουσίες τους με κέφι και πονηριά.

Διεγείρεται ο εγκέφαλος πιασμένος στην παγίδα της όσφρησης κι αποζητά μονοπάτια από γνώριμες ψευδαισθήσεις, όπου λιπόσαρκα κοριτσάκια αυτοπυρπολούνται με σπίρτα και αναπτήρες του «Καρτιέ» για να τινάξουν τα νεύρα της ιδεατής Κοπεγχάγης. Και πάνω σ' ένα κλαρί χρυσοκόκκινου πλάτανου, τα πολυφορεμένα εσώρουχα να μουλιάζουν απ' την πολύπλοκη υπέροχη υγρασία του δάσους. Πέρα όμως στη φωτεινή καλύβα οι μάγισσες της Ενωμένης Ευρώπης των Μαγισσών ανακατεύουν το θρυλικό καζάνι με τη σούπα του οικονομικού μέλλοντός μας.

Και τα Χριστούγεννα να κοντοζυγώνουν μέσ' απ' το σταγονόμετρο του «Noël», ενώ ήδη τα «Νικολοβάρβαρα» γίνονται παρελθόν. Ο λαός, παλιά τουλάχιστον, συνήθιζε να λέει:

«Αγία Βαρβάρα κρεβατώνει
Άγιος Σάββας. σαβανώνει
κι Αϊ-Νικόλας παραχώνει».

Δεν έμαθα ποτέ γιατί είχαν πάρει με το άγριο τις τρεις αυτές γιορτές, που αν μη τι άλλο μας έμπαζαν με τσουχτερό -ελαφρώς παπαδιαμάντειο- κρύο στη λεωφόρο των Χριστουγέννων.

(Διακόπτω για να φτερνιστώ γιατί το εσάνς της νεαράς ατθίδος κόρης δίπλα μου με την πλαστική χημεία κάτι μου κάνει...)

Πέρα λοιπόν στην καλύβα οι μάγισσες σιγοβράζουν κάθε λογής «ψυχρολουσία» αντάμα με μανιταρόσχημους νάνους που υποδύονται τους «υπουργούς των Εξωτερικών» με την παράλογη ελπίδα να εισπράξουν κάποτε μια φέτα δόξας α λα Χάρι Πότερ. Άγνωστο πού θα βγάλει αυτή η υπερπαραγωγή της ψευδαίσθησης και στο μεταξύ ξεθυμαίνουν οι τρεις κόμποι άρωμα.

Είμαι πια αρκετά μεγάλος για να θρηνώ το τέλος των φαντασιώσεων και μάλιστα όταν γνωρίζω πως με περιμένει μια πολυθρόνα απέναντι απ' τη μεγάλη χειμωνιάτικη νύχτα. (Κάτι παντελώς διαφορετικό απ' την ερωτική αίσθηση του παλιού ωραίου τραγουδιού της Νινής Ζαχά «Κοντά στο τζάκι, αγκαλιά στην πολυθρόνα».) Σ' αυτή τη σκουροπράσινη υφασμάτινη πολυθρόνα συνήθως ξενυχτώ διαβάζοντας, όταν υπάρχει λόγος.

Τα τελευταία βράδια υπήρχε για μένα το πιο πάνω βιβλίο και σας το συνιστώ να πάτε να αγοράσετε πολυθρόνα ΚΑΙ το βιβλίο που πιστεύω ότι θα σας παρασύρει ως την ώρα που θα ακουστεί το πρώτο λεωφορείο. Στο Βόλο, στο Ζαγόρι, στα Ζαγοροχώρια, στη Πεντέλη, παντού...

Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007

Με τρομοκρατεί ένας κόσμος που χάνει την αίσθηση του χιούμορ. Ο διάβολος γελάει γιατί ο κόσμος του Θεού τού φαίνεται δίχως νόημα· οι άγγελοι γελούν από χαρά, γιατί τα πάντα στον κόσμο του Θεού έχουν νόημα.
O άνθρωπος χρησιμοποιεί την ίδια φυσιολογική εκδήλωση -το γέλιο- για να εκφράσει δύο διαφορετικές μεταφυσικές στάσεις. Ένα καπέλο φεύγει από το κεφάλι ενός άνδρα και πέφτει πάνω στο φέρετρο μέσα στο φρεσκοσκαμμένο τάφο· η κηδεία χάνει το νόημά της και το γέλιο γεννιέται.

***

Δύο εραστές τρέχουν σ' ένα λιβάδι, χέρι-χέρι, γελώντας. Το γέλιο τους δεν έχει καμία σχέση με αστεία και χιούμορ· είναι το σοβαρό γέλιο των αγγέλων που εκφράζουν τη χαρά της ύπαρξης.

Και τα δύο είδη γέλιου ανήκουν στις απολαύσεις της ζωής, αλλά όταν αυτό φτάνει στα άκρα του, σημαδεύει μια διπλή αποκάλυψη: το ενθουσιώδες γέλιο των αγγέλων-φανατικών, που είναι τόσο πεπεισμένοι για τη σημασία του κόσμου τους, ώστε είναι έτοιμοι να κρεμάσουν όποιον δεν μοιράζεται τη χαρά τους.

Και το άλλο γέλιο, που ακούγεται από την αντίθετη πλευρά, το οποίο δηλώνει ότι τα πάντα έχουν αποστερηθεί το νόημά τους, ότι ακόμη και οι κηδείες είναι γελοίες, ότι το ομαδικό σεξ είναι απλώς μια κωμική παντομίμα.

Η ανθρώπινη ζωή είναι στριμωγμένη ανάμεσα σε δύο χάσματα: ο φανατισμός από τη μία πλευρά, ο απόλυτος σκεπτικισμός από την άλλη.

Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 2007

Ο χρόνος ίσως ακόμη να δουλεύει χωρίς πληθωριστικές τάσεις. Ποιος να ξέρει. Ίσως και οι μνήμες…
Ακόμα κι όταν πρωτάκουστα το «Μαουτχάουζεν», υπήρχε μια συμπαθής ευταξία στο μεσήλικα 20ο αιώνα.
Αγαπημένο μου βιβλίο «Οι λέξεις» του Σαρτρ κι όλοι θα μάθουν κατεπειγόντως συρτάκι για την κρίσιμη ώρα του μερακλώματος.
Σήμερα, που το κλάμα, απ' ό,τι λένε, βγαίνει απ' τον Παράδεισο, μοναδική ελπίδα το γέλιο της Κόλασης.
Αμήν και πότε!
Ας κλείσω όμως με υπερβατικούς, σχεδόν ερωτικούς στίχους του «Μάγνητος». (Ίσως συνοδεία μπαγλαμά με κλαβεσέν).


«Εσύ όμως είχες στόχο σου
τον πλούτο και το ήθος μου
γι' αυτό κι αφίσες τύπωσες
που έδειχναν το στήθος μου.
Κι έτρεχες και τις κόλλαγες
ατού ΦΙΞ το εργοστάσιο
να τις κοιτούν οι καρδιακοί
που πήγαιναν στο Ωνάσειο...».

Πιθανό σουξέ στην ερχόμενη…συνάντηση μας στην Θεσσαλονίκη.
Φέρτε και όργανα…

Τρίτη 30 Οκτωβρίου 2007

Ανεπίδοτη επιστολή προς έναν εκκλησιαζόμενο νέο
Θα σε αποκαλώ φίλε. Γιατί ναι μεν ίσως να μας χωρίζουν πολλά (εσύ το λες) αλλά μας ενώνουν (πιστεύω) περισσότερα. Τις θέσεις μου τις επαναλαμβάνω λοιπόν και νομίζω ότι είναι ξεκάθαρες. Τουλάχιστον για μένα.
Στην πορεία όμως ίσως τα πράγματα να αλλάξουν, πάντα ψάχνω. Λοιπόν: Μελετώντας κανείς προσεκτικά τον λόγο του αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου, διαπιστώνει ότι αυτός προσπαθεί συστηματικά να επιβάλει μεταξύ άλλων μια πολύ συγκεκριμένη αντίληψη της «ελληνικότητας», στηριζόμενη εν πολλοίς σε ένα «αυτονόητο» αξίωμα: την ταύτιση Ελληνισμού και Ορθοδοξίας, ταύτιση που συνεπάγεται ότι μόνο μέσα από την προσκόλλησή της στην Ορθοδοξία μπορεί η σύγχρονη Ελλάδα να διατηρήσει την πολιτισμική της ταυτότητα.
Το αξίωμα αυτό έχει καθαρά ιδεολογικό χαρακτήρα, ανήκει δηλαδή σε ένα κλειστό και ενιαίο σύστημα σκέψης το οποίο έχει επικριθεί συχνά -και σίγουρα όχι άδικα- ως σκοταδιστικό, αντιορθολογιστικό (ο αρχιεπίσκοπος και το περιβάλλον του δεν χάνουν ποτέ την ευκαιρία να διατρανώσουν την αντίθεσή τους στις φιλοσοφικές αρχές του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού) και λανθανόντως φασιστικό.
Όλες αυτές οι επικρίσεις βέβαια με μεγαλοπρέπεια απορρίπτονται από τον αρχιεπίσκοπο και τους συν αυτώ λαμπρούς διανοητές, ως προερχόμενες «έξωθεν» του ιδεολογικού τους συστήματος: Γι' αυτούς τέτοιες κατηγορίες εκπορεύονται από ανθρώπους που αδιαφορούν για την ελληνικότητα και τη διάσωση του «ελληνικού πνεύματος», που στην ουσία, εφόσον απορρίπτουν συλλήβδην την ορθόδοξη ιδεολογία, δεν είναι καν Έλληνες, αλλά «Γραικύλοι», όπως προσφυώς τους χαρακτήρισε ο κ. Χριστόδουλος. Τι γίνεται, όμως, αν εξετάσουμε την ορθόδοξη ιδεολογία «από μέσα», αποδεχόμενοι κατ' αρχήν το θεμελιακό αυτό αξίωμα; Τι γίνεται δηλαδή αν πιστέψουμε κατά γράμμα τον λόγο του αρχιεπισκόπου και αναζητήσουμε πολύ απλά ποια είναι τέλος πάντων η συμβολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη διαμόρφωση μιας πολιτισμικής ταυτότητας για την Ελλάδα τού σήμερα;
Εδώ όποιος καλόπιστα ακολουθήσει τον λόγο του Χριστόδουλου θα διαπιστώσει σύντομα ότι υπάρχει ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα: η Ορθοδοξία μιλάει για ελληνικό πολιτισμό αλλά δεν παράγει καθόλου η ίδια ελληνικό πολιτισμό. Και αυτή η διαπίστωση αποτελεί κόλαφο για τον κ. Χριστόδουλο και τους εμβριθείς θεωρητικούς τής νεορθοδοξίας. Ποιοι έφτιαξαν (με έργα, κι όχι με λόγια), τον ελληνικό πολιτισμό του 20ου αιώνα; Οι διανοούμενοι, που προσπάθησαν αγωνιωδώς να διαμορφώσουν το πολιτισμικό πρόσωπο της νεότερης Ελλάδας ήταν, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, από παγερά αδιάφοροι ως προς την Ορθοδοξία έως κατηγορηματικά αντίθετοι σ' αυτήν.
Τι σχέση με την Ορθοδοξία είχαν ο Καβάφης, ο Σικελιανός, ο Χατζιδάκις, ο Ξενάκης, ο Κουν, ο Καζαντζάκης; Τι αποκόμισαν από αυτήν ο Ταχτσής, ο Τσαρούχης, ο Κουνέλλης, ο Αξελός, ο Καστοριάδης ή ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος; Όλοι αυτοί (είναι άραγε τυχαίο;) ανήκουν στις κατηγορίες εκείνες του πληθυσμού που εξ ορισμού αποκλείονται από το εθνοσωτήριο όραμα της ελληνοχριστιανικής ακροδεξιάς: ειδωλολάτρες, μαρξιστές, Εβραίοι, κίναιδοι, καθολικοί, αιρετικοί, ανθέλληνες.
Ακόμα και όσοι χρησιμοποίησαν ποικιλοτρόπως την ορθόδοξη παράδοση στο έργο τους (Θεοδωράκης, Ελύτης, Σεφέρης, Ρίτσος), το έκαναν πάντα μετουσιώνοντάς την δημιουργικά και εντάσσοντάς την σ' ένα ευρύτερο πολιτισμικό πλέγμα του οποίου αποτελούσε ένα τμήμα μόνο (έτσι π.χ. το «έντεχνο λαϊκό τραγούδι», δημιούργημα του Θεοδωράκη, αποτελεί μια απόπειρα σύνθεσης της Βυζαντινής με τη Δυτική μουσική παράδοση).
Όχι μόνον η φανατική προσκόλληση στην Ορθοδοξία δεν αποτελεί αντίδοτο στην πρωτοφανή κρίση ταυτότητας που πλήττει την Ελλάδα μετά τη μεταπολίτευση, αλλά αντίθετα είναι το φυσικό συμπλήρωμα αυτής της κρίσης: Σε μια χώρα όπου οι πολιτισμικοί προβληματισμοί τού μέσου πολίτη (ιδίως νεαρής ηλικίας) εκφράζονται από υψιπετή στιχουργήματα του στιλ «Εγώ δεν πάω Μέγαρο / Θα μείνω με τον παίδαρο» και συνοψίζονται στο πού θα πάει για κλάμπινγκ το βράδυ, πώς θα του κάτσει καμία Ρωσίδα γκόμενα ή καμία Ολλανδέζα στα νησιά, τι χρώμα θα έχει το 4x4 και αν θα ανανεώσει με 300 στον Παναθηναϊκό ο Καραγκούνης, είναι φυσικό το ιδεολογικό κενό που υπάρχει να καλύπτεται, με τη συνενοχή βέβαια των ιδιωτικών ΜΜΕ, από τον παθιασμένο λαϊκισμό των κηρυγμάτων του κ. Χριστόδουλου, που τραβούν τα πλήθη όπως το πυροφάνι τα ψάρια.
Η ριζοσπαστικοποίηση του λόγου των θεωρητικών της νεορθοδοξίας αποσκοπεί λοιπόν ακριβώς στο να κρύψει την ανικανότητά τους να διατυπώσουν μια ουσιαστική πολιτισμική πρόταση για την Ελλάδα τού σήμερα. Και η ανικανότητα αυτή είναι ενδογενής, οφείλεται δηλαδή στις θεμελιακές αρχές του ίδιου του ορθόδοξου ιδεολογικού συστήματος. Όπως είχε παρατηρήσει πολύ σωστά ο Καστοριάδης, η ορθόδοξη σκέψη, σε αντίθεση με την αρχαιοελληνική, είναι «ετερόνομη»: δεν αντιμετωπίζει δηλαδή την πολιτισμική παράδοση ως ένα ανοιχτό σύστημα ιδεών που αμφισβητείται, αναδιαμορφώνεται, ανανεώνεται και επανερμηνεύεται διαρκώς, αλλά σαν ένα κλειστό σύνολο ιδεολογικών αξιωμάτων, τα οποία αποτελούν απόλυτες και οριστικές αλήθειες, θέσφατα και δεν επιδέχονται ως εκ τούτου καμία μεταβολή.
Αυτό ακριβώς δηλώνει και η ίδια η λέξη «Ορθοδοξία»; Εννοείται βέβαια ότι, με τέτοιες αρχικές προδιαγραφές, «ζωντανός» πολιτισμός είναι αδύνατο να φτιαχτεί, γι' αυτό και η «ελληνορθόδοξη» κουλτούρα εκφυλίζεται, αργά αλλά σταθερά, σ' ένα ανούσιο βυζαντινό φολκλόρ τουριστικού τύπου, όταν δεν εξαντλείται σε επιθετικές φαιδρότητες. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι ακόμα και σε πολιτισμικούς τομείς που έχουν άμεσο ενδιαφέρον για τους ίδιους τους ορθόδοξους, εκείνοι απέτυχαν εντελώς να δημιουργήσουν νέες προτάσεις: Προξενεί εντύπωση π.χ. η παντελής απουσία θεολογικής σκέψης, έρευνας και προβληματισμού από την πλευρά της Ορθοδοξίας καθ' όλη τη διάρκεια της δεύτερης χιλιετίας, όταν η Δύση εμφάνιζε διαδοχικά τον Θωμά τον Ακινάτη και όλη τη σχολαστική φιλοσοφία, τους θεολόγους της Μεταρρύθμισης, τον Πασκάλ, τους θεολόγους της σχολής του Port-Royal κλπ.
Σε καθαρά πολιτισμικό επίπεδο (ας μη μιλήσουμε καν για το πολιτικό.), η Ορθόδοξη Εκκλησία και η ιδεολογία που εκπροσωπεί είναι λοιπόν μια ανασχετική δύναμη, ανίκανη να προσδώσει πραγματικά ένα πολιτισμικό στίγμα στην Ελλάδα, ένα άχρηστο βάρος στην ουσία για τη χώρα μας.
Η διατήρηση από την Πολιτεία του «Ελληνοχριστιανισμού» ως κυρίαρχου ιδεολογικού σχήματος στην Ελλάδα (διατήρηση που εκφράζεται κύρια μέσα από την πεισματική άρνηση του χωρισμού Κράτους /Εκκλησίας) έχει να κάνει περισσότερο με την αποφυγή της σύγκρουσης με μια παγιωμένη εξουσία και λιγότερο με την πραγματική προσφορά της Ορθόδοξης Εκκλησίας σήμερα στην πατρίδα μας. Αλλά βέβαια αυτό δεν θα πρέπει να μας ξεγελάει: ο Ελληνισμός υπήρχε πριν από την Ορθοδοξία και θα υπάρξει και μετά από αυτήν.

ΥΓ Με την Λέξη Ορθοδοξία αναφέρομαι στην Ορθόδοξη Εκκλησία του σήμερα και τους επίσημους εκφραστές της. Όχι την Ορθοδοξία σαν φιλοσοφία ή στάση ζωής.

Παρασκευή 26 Οκτωβρίου 2007

Τι να γράφουμε…τι να λέμε… ή… Ο σπαραγμός των προσώπων και του λόγου.

Εν όψει του άλλου. Δεν υπάρχει άλλος αλλά πάντα εν όψει του άλλου.
Σ' αυτό αποβλέπει κανείς. Σταδιακά. Τα πόδια λυγίζουν και μετά ακολουθεί το υπόλοιπο σώμα. Τα μάτια είναι ανοιχτά αλλά δεν βλέπουν. Βλέπουν αλλά δεν είναι αυτό που βλέπουν. Δεν βλέπουν αυτό που βλέπουν. Σα να τα πνίγουν τα δάκρυα. Σαν χορός αρχαίας τραγωδίας αλλά και σαν τρεις ανώνυμοι άνθρωποι, άνθρωποι χωρίς όνομα να τους ονομάσεις, ο Α', ο Β' και ο Γ', τρεις άστεγοι ένα βράδυ στην πλατεία μιας πόλης, άνθρωποι και πράγματα ανακατεμένα, άνθρωποι χωρίς πράγματα, αυτοί μόνοι και οι σκιές τους, πιάνουν το λόγο ο ένας του άλλου και τον πηγαίνουν για να τον ξαναρχίσουν ενώ αυτός είναι ήδη μακριά.
Προβλέπει και εκτρέπεται από την ευθεία του, ψάχνει γι' αυτό που ξέρει, «ξέρετε πώς γίνεται», μιλά γι' αυτό που δεν ξέρει, λόγια μασημένα δάφνη, δαφνόλογα ενός μάντη που παρέκρουσε, που επιμένει πως «δεν υπάρχει άλλος», αφού «πάντα (ζούμε, γράφουμε, σιωπούμε) εν όψει του άλλου» .
Το «εν όψει» δεν είναι ο άλλος. Τον άλλον, τον «πραγματικό», ας τον ανακαλύψουν οι πολιτιστικές σπουδές. Εδώ, «εν όψει του άλλου», η αναζήτηση του αυτού. Κόλαση ο άλλος, κόλαση και το αυτό. Σαν χορός αρχαίας τραγωδίας συνοψίζουν ο Α', ο Β' και ο Γ' τι μέλλει γενέσθαι. Σε αντίθεση με το χορό της τραγωδίας, αναλαμβάνουν αυτοί να την τελειώσουν. Αιματηρά. Στη χώρα του Οιδίποδα δεν μπορείς να μιλάς γι' αυτόν σαν να ήταν ένας ακόμα, έστω και Αντι-Οιδίποδας. Ακόμα κι αν τον γεννήσεις, οφείλεις να τον σκοτώσεις. Όλα λοιπόν παίζονται. Η υπερβολή του μπαρόκ μήπως; Ναι, για να ξεφύγεις την παγίδα ενός ακόμα «κλασικού» που θα καταντούσε κιτς.

Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2007





Θεοί και θείο, ένστικτο και συνείδηση.

Στον αρχαίο κόσμο ο άνθρωπος αποδέχεται τη φυσική του θέση «μέσα στην αμετακίνητη και αδιαμφισβήτητη ιεραρχία των όντων και των πραγμάτων». Είναι εκπληκτικός ο τρόπος της κλασικής έκφρασης προς το θραυσματικό χαρακτήρα των νεότερων χρόνων. Θεοί και θείο, κόσμος και ελευθερία, ένστικτο και συνείδηση είναι οι έννοιες που με απασχολούν για να ερμηνεύσω φέρ’ ειπείν, τον «Μοσχοφόρο» της Ακρόπολης. Σκέφτομαι εδώ την πληγωμένη ματιά και το πικρό χαμόγελο των αυτοπροσωπογραφιών του γερο-Ρέμπραντ γύρω στο 1660 και το αινιγματικό μειδίαμα των Κούρων με το υγρό βλέμμα, που χτυπάει σαν ρόπαλο τη ζωή, όπως έλεγε ο Πεντζίκης.
Το αδιάφθορο, ακόμη, από κάθε «πολιτιστική» επίστρωση, ένστικτο είναι έτοιμο να διεκδικήσει την ιστορία. Αντιθέτως, στα εσωτερικά πορτρέτα του Ρέμπραντ το υποκείμενο απλώς παρατηρεί την ιστορία ν' αφήνει τα σημάδια της στο δέρμα του. Η τέλεια αντίθεση!
Πώς είναι δυνατόν να καταλάβουμε το ελληνικό μέτρο, αν δεν μετρήσουμε στην άβυσσο της αμετρίας, της βίας και της ανομίας μες στην οποία ανδρώθηκε ο αρχαϊκός ελληνισμός; Αυτό το μέτρο η Αναγέννηση το αναγνώρισε μέσα από τη "γαλήνη" και την "ομορφιά" των αγαλμάτων που ξέθαβε, σαν την έκφραση της χαράς και της αφέλειας μιας υποτιθέμενης παιδικής ηλικίας τής ανθρωπότητας.
Μήπως, όμως, σ' εκείνη την εποχή βλάσταινε η ωριμότητα, ενώ τώρα ζούμε έναν τεχνολογικά εκκωφαντικό παιδισμό; Πόσα πράγματα, αλήθεια, αγνοούμε σε σχέση με την τέχνη και την κοινωνία εκείνων των ανθρώπων, οι οποίοι έζησαν στα ίδια αυτά χώματα που σήμερα διαχειριζόμαστε εμείς; Μήπως θα έπρεπε να (ξανά)διεκδικήσουμε μια γνώση που υπερφίαλα επι-δεικνύουμε, χωρίς ουσιαστικά να κατανοούμε;

Σάββατο 13 Οκτωβρίου 2007

Ζάλη.
Η ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή.
Η ζάλη του κειμένου που προφητεύει.
Λόγια του «χορού» αλλά και του Φίλωνα, που προβλέπει την τραγωδία της γέννησης. «Ζαλισμένος» ο Φίλωνας στη δίνη της προφητείας του, βλέπει τα ζαλισμένα ζώα, τους ζαλισμένους ανθρώπους, να κάνουν με μαθηματική ακρίβεια αυτά που όντως θα κάνουν. Ζαλισμένα ζώα, ζαλισμένοι άνθρωποι, όμως αυτή τους η ζαλάδα είναι που δίνει ζωή και στο νηφάλιο Φίλωνα.
Αδιέξοδο.
Ο δρόμος των ανθρώπων που γεννούν, ο δρόμος των ανθρώπων που δεν γεννούν.
Οι δεύτεροι επιζούν, είναι αλήθεια, των πρώτων, έστω και με κομμένη τη γλώσσα τους, βουβοί, έτοιμοι για το επικείμενο ραντεβού τους με αυτούς που δεν υπάρχουν πια.
Ο δρόμος των ανθρώπων που γράφουν όταν ξέρουν -ενώ ξέρουν- ότι όλα, το γραφτό και το γραπτό, έχουν ήδη γραφεί, κι όμως επιμένουν.
Ο δρόμος της δημιουργίας μέσα από τις Συμπληγάδες.
Χωρίς τη φρίκη της ζωής δεν θα υπήρχε ζωή, ούτε καν αυτός που αρνείται.
Αρνητής, αλλά και καρπός και παράσιτό της, αφού τρέφεται από τον καταραμένο καρπό της κοιλιάς της γυναίκας-μήλου της Εδέμ.